Η Ελληνική κοινότητα,
   1992 Ιωάννινα 

Χορός και κοινωνία,
Πνευματικό Κέντρο Δήμου Κόνιτσας, Κόνιτσα, 1994.
Εισαγωγή - επιμέλεια

Το Περιβόλι της Πίνδου, Περιβόλι 1995.
Επιμέλεια.

Η Επαρχία Κόνιτσας στο Χώρο και το Χρόνο, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Κόνιτσας, Κόνιτσα, 1996.
Επιμέλεια.

Η παρούσα έκδοση προέκυψε απο το συνέδριο ''Ο ορεινός χώρος της Βαλκανικής", που συνδιοργάνωσαν στην Κόνιτσα, τον Μάιο του 1998, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Ινστιτούτο Αστικής και Αγροτικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΚΕ και ο Δήμος Κόνιτσας.

Βίος ατομικός και συλλογικός, είναι το βιβλίο του Χρήστου Αναστ. Λώλη«Βίος ατομικός και ιστορία του χωριού Λιγκιάδων», που εκδόθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, με εισαγωγή - επιμέλεια του καθηγητή Βασίλη Νιτσιάκου . Προϊόν της επιθυμίας ενός «απλού ανθρώπου» να γράψει την ιστορία του αλλά και την ιστορία του χωριού του σαν αξεδιάλυτη ενότητα, το βιβλίο παρουσιάζει εξαιρετικό λαογραφικό και κοινωνιολογικό ενδιαφέρον. Γνωρίζοντας, στοιχειωδώς, να γράφει, ο Χρ. Λώλης παραδίδει συνειδητά ένα κείμενο - αποτύπωση μιας προφορικής αφήγησης στο χαρτί - γραμμένο με μια «ορθογραφία», που μαζί με τη σύνταξη δηλώνει πώς ένας, σχεδόν, αγράμματος άνθρωπος αφομοιώνει τα στοιχεία του γραπτού λόγου. Το κείμενο αυτό παραδίδεται στον αναγνώστη χωρίς διορθώσεις και δακτυλογράφηση, καθώς όπως λέει ο Β. Νιτσιάκος «πιστεύουμε ότι πέρα από όλα τα άλλα, το χειρόγραφο αυτό έχει και αισθητική αξία».

Ως προς το περιεχόμενο, το πρώτο που παρατηρεί κανείς είναι «η ασάφεια ανάμεσα στα όρια του ατομικού και κοινοτικού βίου» Και είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος με τον οποίο δένονται η ιστορία ενός ατόμου με την ιστορία του χωριού του, όπως και ο τρόπος που αναφέρει ή παραθέτει γεγονότα της τοπικής, εθνικής και διεθνούς σκηνής.

Τα εννέα κείμενα που αποτελούν τον παρόντα τόμο προέρχονται από τις αντίστοιχες ανακοινώσεις στο Συνέδριο στη μνήμη του Στάθη Δαμιανάκου με τίτλο "Αγροτική κοινωνία-λαϊκός πολιτισμός", που έγινε στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών από 25 έως 27 Μαΐου του 2005.

 Η επιστημονική επιτροπή του Συνεδρίου, μετά την έκδοση των πρακτικών σε ψηφιακή μορφή, αποφάσισε να προχωρήσει στην έκδοση δύο συλλογικών τόμων, έναν για την αγροτική κοινωνία και έναν για τον λαϊκό πολιτισμό, όπου θα δημοσιεύονταν ορισμένες εισηγήσεις με βάση ένα συγκεκριμένο σκεπτικό και συγκεκριμένους θεματικούς άξονες (η επιλογή δεν είναι σε καμιά περίπτωση αξιολογική).

Τα κείμενα λοιπόν που δημοσιεύονται εδώ ασχολούνται με θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα του πεδίου του λαϊκού πολιτισμού καθώς και με θέματα που αφορούν στο ρεμπέτικο τραγούδι, το ελληνικό θέατρο σκιών και τις πολλαπλές εκφράσεις του ληστρικού φαινομένου.

Κοντολογίς, οι συμβολές όλων των συμμετεχόντων επεξεργάζονται, ερμηνεύουν, ή/και αναιρούν το θεωρητικό σχήμα που ο Στάθης Δαμιανάκος υπέδειξε, μέσω των ερευνών του, ως παράδοση ανταρσίας. Έτσι, τα δύο πρώτα κείμενα αναλύουν την οπτική του Στάθη Δαμιανάκου για τον λαϊκό πολιτισμό (Xρ. Δερμεντζόπουλος) και για τον έμμεσο διάλογο του έλληνα ερευνητή με την αποκαλούμενη ακαδημαϊκή λαογραφία (Β. Νιτσιάκος).

Το κείμενο του Ν. Κοταρίδη ασχολείται με τις αναπαραστάσεις του κλέφτη-ληστή και της φυλακής σε τρεις επάλληλες χρονολογικά μουσικοποιητικές περιοχές, το ακριτικό-δημοτικό τραγούδι, το ληστρικό και το ρεμπέτικο. Τα επόμενα δύο κείμενα ασχολούνται με το ρεμπέτικο τραγούδι (Γ. Ζαϊμάκης) και το ελληνικό θέατρο σκιών (Γ. Κουρής). Τέλος, τα υπόλοιπα κείμενα κινούνται στο πεδίο της διερεύνησης του φαινομένου της ένοπλης αντίστασης στις τοπικές κοινωνίες και ευρύτερα της αποκαλούμενης κοινωνικής ληστείας, στη συνάντησή της με νεωτερικές μορφές αντίστασης (Ν. Βαφέας, Β. Δαλκαβούκης, Β. Τζούκας και Δ. Μποκής).

Η ένταξη των Ιωαννίνων και της ευρύτερης περιοχής στο Ελληνικό Κράτος, στις 21 Φεβρουαρίου του 1913, σηµατοδότησε αφενός την µετάβαση από το Οθωµανικό καθεστώς στο Εθνικό κράτος και αφετέρου συνέβαλε στην διαµόρφωση ενός κοινωνικού, οικονοµικού και εν γένει πολιτισµικού µετασχηµατισµού, κάτω από το πρίσµα της ιστορικής εξέλιξης καθώς και των ιδίων των συγκυριών, που έλαβαν χώρα. 

Μπορεί τα ορατά σύνορα να είναι διαπερατά αλλά δημιουργούνται νέοι μηχανισμοί και τεχνικές συγκρότησης συμβολικών συνόρων, δηλαδή ορίων, με βάση τα οποία προκύπτουν νέες ταξινομήσεις και ιεραρχήσεις, που σημαίνει και νέες απαγορεύσεις και αποκλεισμοί που είναι πιο αποτελεσματικοί και από τους φράχτες ή τα τείχη…

© 2018 by Vassilis Nitsiakos 

  • Facebook Clean Grey