Search
  • Vassilis Nitsiakos

ΓΟΥΜΑΡΟΥΛΟΥΓΚΟΥ ΄Η ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

Σήμερα τα παιχνίδια των παιδιών είναι βιομηχανικά και εικονικά. Έτσι κι αλλιώς είναι παιχνίδια που παίζονται με το νου περισσότερο, είναι μάλλον ατομικά και παίζονται όλο και πιο συχνά εξ αποστάσεως. Το σώμα συμμετέχει όλο και λιγότερο, η δε επαφή ανάμεσα σε σώματα όλο και εκλείπει. Στα δικά μας παιδικά χρόνια τα πράγματα δεν ήταν καθόλου έτσι. Τα παιχνίδια είχαν άμεση σχέση με τον υλικό και κοινωνικό βίο των μεγάλων και συνδύαζαν συμμετοχή, νου και σώμα. Περιέγραψα σε άλλο μου κείμενο ένα παιχνίδι που αφορούσε την μίμηση του κόσμου των ζώων και είχε έντονα τα στοιχεία της σωματικής επαφής.

Εδώ θα σας μιλήσω για κάποια άλλα παιχνίδια, που κυριαρχούσε τόσο το στοιχείο της σωματικής δύναμης, της ρώμης, όσο και της επαφής, ταυτόχρονα βέβαια και με στοιχεία ευκινησίας, ευστροφίας, συνεργασίας κλπ. Θα αναφερθώ σε τρία χαρακτηριστικά τέτοια παιχνίδια που ανήκουν λίγο πολύ στην ίδια κατηγορία. Το Γουμαρουλούγκου ή μακριά γαϊδάρα, τα σκυλιά κολημμένα και την κάσα (σπίτι).

Το γουμαρουλούγκου, έτσι λέγεται στα Βλαχοχώρια, είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα και όχι μόνο. Πρόκειται για ομαδικό παιχνίδι, στο οποίο οι συμμετέχοντες χωρίζονται σε δύο ομάδες και υπάρχει ένας ουδέτερος που στήνεται όρθιος, συνήθως ακουμπώντας σε ένα δέντρο ή τοίχο, ώστε να στηρίζονται πάνω του τα παιδιά που κληρώνονται να κάνουν πρώτα την γουμάρα, δηλαδή να σχηματίσουν με τα κορμιά τους λυγισμένα, περίπου στα τέσσερα, μια σειρά πάνω στην οποία πηδούν με την σειρά τα παιδιά της άλλης ομάδας. Το ζητούμενο είναι, αφού ανέβουν όλοι με τη σειρά στην "ράχη της γουμάρας", οι από κάτω να μην "ζακατήσουν",να μην πέσουν, και οι από πάνω απολαμβάνοντας την "καβάλα' να προκαλόυν θέτοντας τελετουργικά ένα ερώτημα στο οποίο οι άλλοι πρέπει να απαντήσουν: "Τσέγκι, τσέκι, μπορανί/ βάλ' τουν κώλου να καεί/ μι λαμπάδα, μι κιρί / πόσα είν' απάν';" Ο αρχηγός της ομάδας δείχνει με τρόπο τα δάχτυλα και ο άλλος αρχηγός προσπαθεί να μαντέψει πόσα δάχτυλα δείχνει. Αν το βρει, κερδίζει και αλλάζουν ρόλο, αν όχι, συνεχίζουν με τους ίδιους ρόλους. Το παιχνίδι χαρακτηρίζεται από την έντονη σωματική επαφή και το στοιχείο του τελετουργικού ανταγωνισμού και της ομαδικότητας. Η "καβάλα" με τον σεξουαλοικό συμβολισμό της είναι το επίδικο. Νικητής είναι αυτός που 'καβαλλικεύει " περισσότερο. Η ποιητική του ανδρισμού προφανής. Το να είσαι από κάτω συνέχεια είναι περίπου ταπείνωση, αφού κάτι τέτοιο παραπέμπει στην υποτακτική θηλυπρέπια...

Τα "σκυλιά κολημμένα" είναι επίσης κατεξοχήν σωματικό παιχνίδι με έντονα επίσης τα στοιχεία της επαφής. Δυό παιδιά σχηματίζουν με τα κορμιά τους κάτι σαν εφαλτήριο, ακουμπώντας το ένα στον πισινό του άλλου σαν τα σκυλιά που κολλάνε μετά την σεξουαλική πράξη, και τα υπόλοιπα πηδάνε από πάνω τους με διάφορους τρόπους. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι αρκετά συχνά το παιχνίδι αυτό παίζεται από μεικτές ομάδες παιδιών, αγόρια και κορίτσια. Γεγονός που σημαίνει ότι απποτελει έναν αποδεκτό τελετουργικό τρόπο το ένα φύλο να γνωρίσει το άλλο ως προς την ανατομία του, κάτι που είναι σημαντικό σε κοινωνίες με αυστηρούς κώδικες ως προς τις σχέσεις των δύο φύλων...

Η "κάσα", που στα βλάχικα σημαίνει σπίτι, είναι ανδρικό παιχνίδι που παίζεται σε δημόσιους χώρους σε διάφορες περιστάσεις , πολύ συχνά στα πανηγύρια. Κι εδώ το σώμα, η ευκινησία ιαι η ευστροφία παίζουν σημαντικό ρόλο. Δύο ομάδες κι εδώ. Με κλήρο, η μία σχηματίζει το "σπίτι", καθώς τα μέλη τους πιάνονται ώμο με ώμο σε κυκλικό σχηματισμό και η άλλη προσπαθεί να πηδήσει πάνω. Υπάρχει ένας φύλακας στην πρώτη ομάδα, που δένεται με μια σειρά λουριών (ζωνών) με τους υπόλοιπους, και ο οποίος προσπαθεί να αποτρέψει τους άλλους να πηδάνε, να καβαλλικεύουν στις πλάτες των από κάτω. Ο φύλακας τους διώχνει με τις κλωτσιές. Εάν κλωτσήσει κάποιον, η ομάδα του χάνει και αλλάζουν ρόλους. Εάν ανέβουν όλοι, ο φύλακας καιροφυλακτεί μήπως ακουμπήσει κανενός το πόδι στο έδαφος για να τον κλωτσήσει και να "χάσουν". Η στιγμή της ανάβασης όλων είναι θριαμβευτική για την μια ομάδα και ταπεινωτική για την άλλη. Οι σεξουαλικοί συμβολισμοί προφανείς, όπως και η ποιητική του ανδρισμού ξανά...


96 views

Recent Posts

See All

© 2018 by Vassilis Nitsiakos 

  • Facebook Clean Grey