Search
  • Vassilis Nitsiakos

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΕΣ


Στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές παρατηρήθηκαν φαινόμενα στρεβλής εκπροσώπησης σε διάφορους δήμους της περιφέρειας, τα οποία οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι απογραφές πληθυσμού στα χωριά, ένας τρόπος που παραπέμπει βεβαίως στο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας και πιο συγκεκριμένα στην ερήμωση της επαρχίας και ιδαίτερα του ορεινού χώρου.

Υπήρξαν περιπτώσεις χωριών που εξέλεξαν αριθμό δημοτικών συμβούλων δυσανάλογο προς τον πραγματικό πληθυσμό τους. Πώς έγινε αυτό; Για τον απλούστατο λόγο ότι κατά την ημέρα της τελευταίας απογραφής μετακινήθηκαν κάτοικοι αστικών κέντρων αλλά και πεδινών χωριών για να απογραφούν στην γενέτειρά τους. Τέτοιες μαζικές μεταφορές συγχωριανών της διασποράς οργανώνονται κατά κανόνα από τις αδελφότητες και τους συλλόγους αλλά και από τις ίδιες τις κοινότητες. Έτσι, παρατηρείται το φαινόμενο χωριά με λίγες δεκάδες μόνιμους κατοίκους να εμφανίζονται στις απογραφές με εκατοντάδες. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν χωριά που κατοικούνται μόνον τρεις τέσσερις μήνες το χρόνο αλλά στις απογραφές εμφανίζονται με εκατοντάδες μόνιμους. Εάν η απογραφή είναι χειμώνα, καμιά φορά οι μεταφερόμενοι απογράφονται στα όρια της κοινότητας, στις περιπτώσεις που η πρόσβαση είναι δύσκολη.

Αυτό είναι κοινό μυστικό, δεν υπάρχει καμιά αντίρρηση από τις επίσημες υπηρεσίες και γίνεται «για το καλό των χωριών μας». Υποπροϊόν αυτής της κατάστασης είναι ορισμένα χωριά να υπερεκπροσωπούνται, να καθορίζουν πολλές φορές τα αποτελέσματα των εκλογών ετεροδημότες και να εκλέγονται δημοτικοί σύμβουλοι, ακόμα και πρόεδροι, που δεν διαμένουν στα χωριά. Συμβαίνει δε συχνά να εκλέγονται πολίτες που δεν γνώριζαν προηγουμένως καν τα χωριά τους και έθεσαν υποψηφιότητα για αλλότριους σκοπούς, όπως ευνοϊκή μετάθεση. Τέτοιες είναι οι περιπτώσεις αστυνομικών και δημοσίων υπαλλήλων.

Όλα αυτά δεν συνιστούν απλά στρεβλώσεις του συστήματος εκπροσώπησης, αλλά συνδέονται με χρόνιες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας αλλά και της πολιτείας, οι οποίες αναπαράγονται σε σχέση με το πελατειακό κράτος και τα συμπαρομαρτούντα της ερήμωσης της υπαίθρου, της αγροτοποίησης των πόλεων, της νόθας αστικοποίησης

Τα φαινόμενα αυτά έχουν επισημανθεί και μελετηθεί από τους κοινωνικούς επιστήμονες και είναι βέβαια ευρέως γνωστά. Είναι από τα βασικά έως γραφικά χαρακτηριστικά της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας. Είναι χαρακτηριστικές οι εικόνες λεωφορείων που μεταφέρουν απογραφούμενους αλλά και εκλογείς αντίστοιχα κατά τις απογραφές και τις εκλογικές αναμετρήσεις. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι οι διοργανωτές των μετακινήσεων χρησιμοποιούν και κίνητρα, όπως για παράδειγμα τα γλέντια στα χωριά. Έτσι αυτές οι περιστάσεις προσλαμβάνουν και έναν επιτελεστικό χαρακτήρα, που έχει να κάνει και με την ίδια την συγκρότηση και την ανασυγκρότηση των συλλογικών ταυτοτήτων. Για τους συλλόγους και τις αδελφότητες, που δεν είναι παρά προϊόντα της συμβολικής και όχι μόνο ανασυγκρότησς των κοινοτήτων στον αστικό χώρο μετά την δημογραφική έξοδο, αυτές οι περιστάσεις συνιστούν ευκαιρίες για την επιτελεστική επιβεβαίωση της ύπαρξής τους αλλά και ανανέωσης των δεσμών με το χωριό καταγωγής. Όλα αυτά δε έχουν να κάνουν με την ίδια την ταυτότητα, συλλογική και ατομική των δρώντων υποκειμένων. Γι’ αυτό και δεν είναι εύκολο να εκριζωθούν εν ονόματι κανενός «εκσυγχρονισμού».

Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται έχει να κάνει με το δίλημμα διατήρησης της ταυτότητας (τοπικής, εθνοτοπικής, εθνικής) ή εκσυχρονισμός; Ή έχει να κάνει με τον εξορθολογισμό της δημόσιας διοίκησης;

41 views

© 2018 by Vassilis Nitsiakos 

  • Facebook Clean Grey