Search
  • Vassilis Nitsiakos

ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΟΙ ΨΗΦΟΦΟΡΟΙ

Είναι γνωστό ότι τα σύνορα κατά κανόνα είναι προϊόντα διεθνών πολιτικών συμβιβασμών, γεγονός που σημαίνει ότι είναι σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετα. Συνήθως τα πολιτικά σύνορα δεν ταυτίζονται με τα εθνοτικά κι αυτό γιατί τα νεωτερικά εθνικά κράτη προέκυψαν από την διάλυση προηγούμενων πολυεθνοτικών αυτοκρατοριών, όπως είναι κατεξοχήν η περίπτωση των Βαλκανίων.

Σε ό,τι αφορά στο ελληνο-αλβανικό σύνορο η πραγματικότητα αυτή έχει βιωθεί με έναν δραματικό τρόπο από τους μεθόριους πληθυσμούς. Εδώ δεν διαιρέθηκαν απλά εθνοτικές ομάδες ή ανθρωπογεωγραφικές ενότητες αλλά και κοινότητες, ακόμα και οικογένειες. Η διαίρεση αυτή κράτησε 45 χρόνια. Το 1990-91, που κατέρρευσε το αλβανικό καθεστώς και «έπεσε» το σύνορο, η «επανένωση» έγινε επίσης με δραματικό τρόπο.

Κατά την τελευταία προεκλογική περίοδο επισκεφτήκαμε χωριά της Δρόπολης, περιοχή που ανήκει στην ελληνική μειονότητα της Αλβανίας, Είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε καταστάσεις και συμπεριφορές που μας βοήθησαν να συμπληρώσουμε την εικόνα μας για την διασυνοριακή κινητικότητα που είχαμε περιγράψει αναλυτικά σε βιβλίο μας ( «Στο σύνορο», Οδυσσέας, Αθήνα, 2010).

Το «μειονοτικό» χωριό Κοσοβίτσα, δίπλα στο σύνορο, χωρίστηκε από το «ελλαδικό» χωριό Αγία Μαρίνα, που δεν ήταν παρά συνοικισμός (μαχαλάς) της Κοσοβίτσας. Προέκυψε ως χωριό από έναν καλυβικό οικισμό της Κοσοβίτσας, όπου διέμεναν οι κάτοικοί της κατά την διάρκεια εντατικών εργασιών στα χωράφια τους. Από το 1991 και έπειτα, όσοι Κοσοβιτσινοί απέμειναν στο χωριό (κυρίως ηλικιωμένοι) μετακινούνται σχεδόν καθημερινά για διάφορους λόγους ανάμεσα στους δύο οικισμούς, μια απόσταση μισής ώρας με τα πόδια. Μπορεί να πάει κανείς για δουλειά σε αυλές, σε σπίτια ή σε χωράφια αυθημερόν, να πάει για τα φάρμακά του, για ψώνια ή ακόμα και για έναν γάμο, κηδεία ή πανηγύρι. Το σύνορο σήμερα είναι σαν να μην υπάρχει. Το καταργεί η καθημερινή πραγματικότητα.

Προεκλογικά, λοιπόν, η Κοσοβίτσα, όπως και το σύνολο των χωριών της ελληνικής μειονότητας, των οποίων οι κάτοικοι ψηφίζουν και στην Ελλάδα, ζει στον ρυθμό των εκλογών. Υποψήφιοι ή εκπρόσωποί τους πηγαινοέρχονται, οι συζητήσεις έντονες, το ίδιο και οι υποσχέσεις. Ονόματα υποψηφίων Δημάρχων και Περιφερειαρχών διακινούνται από σε στόμα σε στόμα, από σπίτι σε σπίτι. Οι λόγοι που επικαλούνται για την επιλογή τους κατά κανόνα έχουν να κάνουν με διάφορες εξυπηρετήσεις. Από πρακτικού χαρακτήρα, οποιαδήποτε βοήθεια στην οικογένεια ή στο χωριό, μέχρι και «τα φάρμακα» που κάποιος Δήμαρχος ή Σύμβουλος τους «τα φέρνει στο σπίτι».

Κάποια ονόματα προσώπων είναι τόσο οικεία στους ανθρώπους, που αναφέρονται σε αυτά σαν να είναι συγγενείς ή συγχωριανοί. «Ο Αλέκος βοήθησε να γίνει ο δρόμος για το Μοναστήρι», «ο Κώστας μας φέρνει τα φάρμακα στο σπίτι», «ο Γιάννης έρχεται σε όλες τις εκδηλώσεις, νιάζεται για μας», «Ο Γιώργος θα βοηθήσει να ξαναπάρουμε τις συντάξεις που μας έκοψαν από την Ελλάδα» κ.ο.κ.

Η διασυνοριακή κινητικότητα, λοιπόν, που πρέπει να αντικαταστήσει τον όρο «μετανάστευση», στην συγκεκριμένη περίπτωση αφορά ακόμα και στις εκλογές και βέβαια όχι μόνο στην Ελλάδα. Το ίδιο συμβαίνει, σε αντίστροφη φορά, όταν έχουν εκλογές στην Αλβανία. Η μετακίνηση ψηφοφόρων από την Ελλάδα είναι αθρόα. Επειδή οι άνθρωποι δεν αποκόπτουν τους δεσμούς με τα χωριά τους, το αντίθετο, έχουν κάθε λόγο να συμμετέχουν για τα προσωπικά τους συμφέροντα αλλά και για αυτά της μειονότητας συνολικά, η οποία μειονότητα,σημειωτέον, εκπροσωπείται πολιτικά και με δικό της σχηματισμό.



69 views

© 2018 by Vassilis Nitsiakos 

  • Facebook Clean Grey