Search
  • Vassilis Nitsiakos

ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ «ΒΛΑΧΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ»;

Updated: Oct 15, 2019


Κατά διαστήματα και με αφορμή διάφορα γεγονότα επανέρχεται στην δημόσια σφαίρα το λεγόμενο «Βλάχικο ζήτημα» με έναν τρόπο που μας θυμίζει ξανά και ξανά τις φοβίες, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί στο κοινωνικό σώμα της χώρας εξαιτίας συμβάντων του περισσότερο ή λιγότερο πρόσφατου παρελθόντος, πάντως της νεότερης ιστορίας, που συνδέεται με την συγκρότηση του ελληνικού έθνους-κράτους μέσα από τις στάχτες της διάλυσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αναφερόμαστε βεβαίως στην γνωστή ως «Ρουμάνικη προπαγάνδα», που άρχισε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, μια περίοδο που οι ταυτότητες και οι συνειδήσεις στην Βαλκανική ήσαν ακόμη σε κατάσταση ρευστότητας και ως εκ τούτου τα αναδυόμενα εθνικά κράτη διεκδικούσαν εθνοτικές ομάδες στο πλαίσιο των γενικότερων επιδιώξεών τους με βάση την κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής, που ήταν ο ουσιοκρατικός και ρομαντικός εθνικισμός, ιδεολογία που έδινε έμφαση κυρίως στην καταγωγή σε σχέση με την γλώσσα. Η Ρουμανία, λοιπόν, με βάση την γλωσσική συγγένεια που κατά την επικρατούσα θεωρία συνδέεται με κοινή καταγωγή διεκδίκησε του Βλάχους στο πλαίσιο της εθνικής της πολιτικής, μιας πολιτικής που βρήκε συμπαραστάτη και την υπό αποσύνθεση Αυτοκρατορία, η οποία αφήρμοσε την πολιτική του «διαίρει και βασίλευε», στηρίζοντας την άποψη ότι η Βλάχοι έπρεπε να διακριθούν από το Ρούμ μιλέτ και να αποτελέσουν ξεχωριστή ομάδα, με στόχο βέβαια την αποκοπή τους από τον ελληνισμό και το Πατριαρχείο.

Είναι γνωστό, ότι η Ρουμανία κατάφερε να διεισδύσει στις κοινότητες των Βλάχων, από ένα σημείο και μετά και με ευθύνη της ελληνικής πολιτείας, και να προκαλέσει εσωτερικούς διχασμούς και συγκρούσεις σε αρκετές από αυτές. Γεγονός είναι, πάντως, ότι η πλειονότητα των Βλάχων αντιτάχθηκε σε όλη αυτή την κίνηση, που σαν τελική κατάληξη είχε ένα μικρό τμήμα του βλάχικου πληθυσμού να μετακινηθεί προς την Ρουμανία κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, για τον βασικό λόγο ότι είχαν ταχθεί με την πλευρά των «Ρουμανιζόντων».

Η δεύτερη φάση, εάν μπορούμε να την πούμε έτσι, είναι αυτή της Κατοχής, κατά την οποία μια μικρή ομάδα ανθρώπων, εγκολπούμενη την «θεωρία» της ρωμαϊκής καταγωγής των Βλάχων, συνεργάστηκαν με τους Ιταλούς δημιουργώντας την γνωστή Λεγεώνα με απώτερο σκοπό την δημιουργία «Πριγκιπάτου» της Πίνδου!

Και τα δύο αυτά γεγονότα στιγμάτισαν την ομάδα ιστορικά, με αποτέλεσμα να βαραίνουν αρκετά στην συλλογική μνήμη της και να προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποσείσει αυτήν την αντεθνική δράση κάποιων από τους προγόνους, που σήμερα θεωρείται μεγάλη ντροπή. Ως αποτέλεσμα αυτού του συναισθήματος, που τείνει να προσλάβει την μορφή συμπλέγματος, η ομάδα, με εκφραστές ποικίλους φορείς της, προσπαθεί με διάφορους τρόπους να «αμυνθεί», ως εάν να υπάρχει συλλογική ευθύνη και ενοχή για αυτά τα συμβάντα του παρελθόντος και να διακηρύσσει σε κάθε ευκαιρία και με κάθε αφορμή την ελληνικότητά της, την αφοσίωσή της στο ελληνικό έθνος, αναθεματίζοντας παράλληλα οποιαδήποτε αναφορά σε θέματα ιδιαιτερότητας, όπως για παράδειγμα αυτό της γλώσσας.

Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Υπάρχει θέμα; Υπάρχει κίνδυνος; Πιστεύουμε ότι όταν απαντά κανείς θετικά σε αυτό το ερώτημα είναι σαν να αμφισβητεί εμμέσως πλην σαφώς αυτό που κατά τα άλλα διακηρύττει, δηλαδή την ελληνικότητα, την εθνική ταύτιση και αφοσίωση και μάλιστα τον πρωτοποριακό της ρόλο στην ίδια την συγκρότηση του νέου ελληνικού έθνους-κράτους.

Θεωρούμε, λοιπόν, ότι στην σημερινή εποχή είναι μάλλον προβληματικό να εκφράζονται φοβίες αυτού του είδους, διότι οι Βλάχοι, όπως και οι υπόλοιπες ομάδες με γλωσσικές και άλλες ιδιαιτερότητες δεν είναι απλά πλήρως ενσωματωμένοι στην ελληνική κοινωνία και απολαμβάνουν ισότιμα όλα τα δικαιώματα ως Έλληνες πολίτες, αποτελούν συστατικό τμήμα του ελληνικού έθνους-κράτους. Κατά συνέπεια, το να συνδέεται η όποια ιδιαιτερότητά τους με μειονοτικά ζητήματα είναι άτοπο και επικίνδυνο, με την έννοια ότι συντηρείται και αναπαράγεται μια φοβία χωρίς λόγο.

Το ζήτημα της Βλάχικης γλώσσας και όποιων άλλων ιδιαιτεροτήτων στα τοπικά πολιτισμικά συστήματα των Βλάχικων κοινοτήτων είναι ζήτημα που αφορά στον ίδιο τον πλούτο του πολιτισμού της χώρας μας, είναι αναπόσπαστο κομμάτι του συνολικού μας πολιτισμού και ως τέτοιο πρέπει να τύχει σεβασμού και προστασίας σε όλα τα επίπεδα. Αυτό που είναι πλούτος, με άλλα λόγια, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κατάρα.


1,012 views

© 2018 by Vassilis Nitsiakos 

  • Facebook Clean Grey